Λίγα λόγια για την Οριακή διαταραχή.

Σύμφωνα με το Διαγνωστικό Σύστημα του Αμερικανικού Ψυχιατρικού Συλλόγου (DSM- IV-R & DSM-V ) η οριακή ή μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας ανήκει στην Κατηγορία Β’ των διαταραχών προσωπικότητας και σχετίζεται με έντονη συναισθηματική αστάθεια. Το άτομο παρουσιάζει έλλειψη σταθερότητας στις διαπροσωπικές σχέσεις και παρορμητικότητα. Τα συναισθήματα κυμαίνονται από έντονο ενθουσιασμό σε ακραίο θυμό – στοιχείο που οδηγεί στην διάλυση των περισσότερων διαπροσωπικών σχέσεων.

Η παρορμητικότητα και η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά συνήθως εκφράζονται μέσω αυτοτραυματισμού, καταχρήσεων, επεισοδίων υπερφαγίας και έντονης σεξουαλικής δραστηριότητας.

Τα άτομα με οριακή (μεταιχμιακή) διαταραχή δεν έχουν μια σταθερή εικόνα εαυτού, γεγονός που διαφαίνεται από μεταβολές σε βασικές πτυχές της ταυτότητάς τους, όπως αξίες και επαγγελματικές επιλογές.

Ένα ακόμη στοιχείο της διαταραχής είναι πως το άτομο καταβάλλει προσπάθειες ώστε να αποφύγει μία πραγματική ή φανταστική εγκατάλειψη.

Συμπτώματα, ακόμη, αποτελούν τα χρόνια αισθήματα κενού, καθώς και η εμφάνιση παρανοϊκού ιδεασμού και στρεβλωμένης αντίληψης του περιβάλλοντος, κάτω από στρεσογόνες συνθήκες.

Το πιο ανησυχητικό σύμπτωμα είναι η επανειλημμένη αυτοκτονική συμπεριφορά ή οι πράξεις ακρωτηριασμού – κόψιμο με ξυράφι ή κάψιμο με τσιγάρο.

Η συγκεκριμένη συμπεριφορά εκτελείται ως απάντηση σε αρνητικές συναισθηματικές εμπειρίες όπως θυμός, άγχος, ή απεγνωσμένη αίτηση για βοήθεια.

Η οριακή ή μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας εμφανίζεται για πρώτη φορά στην εφηβεία ή στις αρχές την ενηλικίωσης. Έχει βρεθεί ότι τα τρία τέταρτα των ατόμων με αυτή τη διαταραχή δεν πληρούσαν τα κριτήρια διάγνωσης ύστερα από 6 χρόνια. Επιπλέον, μόνο το 6% από αυτούς τους ασθενείς που παρουσιάζουν βελτίωση υποτροπιάζουν ενώ επειτα από την ηλικία των 40 ετών οι περισσότεροι δεν φαίνεται να πληρούν τα διαγνωστική κριτήρια της διαταραχής.

Τα αίτια.

Η διαταραχή αυτή προκύπτει κυρίως από βιολογικούς και ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.

Όσον αφορά τους βιολογικούς παράγοντες, έρευνες έχουν δείξει ότι η κληρονομικότητα και τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της διαταραχής στο 42% του πληθυσμού.

Τα γονίδια επηρεάζουν την εμφάνιση της παρορμητικότητας και συναισθηματικής αστάθειας. Επιπλέον, τα ελλείμματα στην ευαισθησία των υποδοχέων της σεροτονίνης σχετίζονται με την εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων. Άλλες έρευνες έχουν εστιάσει σε νευρολογικούς παράγοντες. Ο ιππόκαμπος των ατόμων με οριακή διαταραχή είναι μικρότερος κατά 20%, ενώ η αμυγδαλή κατά 24%. Τέλος, έχει αποδειχθεί δυσλειτουργία του μετωπιαίου λοβού, ο οποίος βοηθά στον έλεγχο της παρορμητικότητας.

Οι κοινωνικοί παράγοντες όπως η γονεϊκή εγκατάλειψη, το παιδικό τραύμα και η σεξουαλική κακοποίηση μπορούν να προκαλέσουν την ανάπτυξη της οριακής διαταραχής. Οι ψυχολογικές διαδικασίες μεταφράζουν αυτούς τους παράγοντες σε ατομικές εμπειρίες. Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική προσέγγιση, οι αρνητικές παιδικές εμπειρίες οδηγούν σε ένα αδύναμο «εγώ» το οποίο επιζητεί διαρκή επιβεβαίωση. Τα άτομα αναπτύσσουν μηχανισμούς άμυνας κατά τους οποίους διαχωρίζουν αντικείμενα και πρόσωπα σαν «όλο καλό» και «όλο κακό», με αποτέλεσμα να αδυνατούν να ενοποιούν ως «όλον» τις θετικές και αρνητικές πλευρές των ίδιων και των υπολοίπων.

Γνωστικοί θεωρητικοί υποστηρίζουν ότι οι αρνητικές παιδικές εμπειρίες μετατρέπονται σε αρνητικά σχήματα σχετικά με την ταυτότητα και τις σχέσεις του ατόμου με τους άλλους. Αυτά περιλαμβάνουν πεποιθήσεις όπως

«Είμαι κακός», κάτι που οδηγεί σε αυτοτιμωρία, «Κανείς δεν θα με αγαπήσει», το οποίο με τη σειρά του οδηγεί σε σκέψεις όπως «Δεν μπορώ να τα καταφέρω μόνος μου», που έχει ως αποτέλεσμα την εξάρτηση από τους άλλους. Όσον αφορά την αυτοκτονική συμπεριφορά, το γνωστικό μοντέλο υποστηρίζει ότι είναι αποτέλεσμα χαμηλής αυτοεκτίμησης και έλλειψης εναλλακτικής αντιμετώπισης του στρες.

Πηγές: Bennett, P. (2011). Abnormal and Clinical Psychology ( 3rd Ed). Open University Press

Kring, A.M., Davison, G.C., Neale, J.M., Johnson, S.L. (2007). Abnormal Psychology. John Wiley & Sons,Inc


96 views0 comments

6908448439

©2020 by Souzana_Anna_Papafagou. Proudly created with Wix.com